Емшекпен емізу кезінде кальций

Бала туғаннан кейін және емшек сүтімен емізуді бастағаннан кейін көптеген әйелдер осы кезеңде кальцийді көбірек тұтыну керек пе деген сұрақ қояды.

Кальций - ағзадағы маңызды элементтердің бірі және оны қолдану баланың да, ананың да денсаулығы үшін өте маңызды.

Нәресте ағзасында бұл әсіресе жаңа туған нәрестенің қаңқасының, тістерінің, шаштары мен тырнақтарының дұрыс өсуі мен дамуы үшін қажет. Сондай-ақ, кальций бұлшықет дамуын, жүйке импульстарының берілуін, қанның ұюын және т.б. реттейтін нәресте ағзасының көптеген басқа жүйелерінің жұмысына қатысады.¹

Бірақ лактация кезінде ана мен балаға қанша кальций қажет?

Туғаннан алты айға дейін балаға күніне 300-400 мг кальций қажет. Ол оларды қалыпты жағдайда ана сүтінен алады.

Балаға кальцийдің осы қажетті дозасын беру үшін әйел емшек сүтімен емізу кезінде күніне 1200-1500 мг кальций тұтынуы керек.²

Сонымен қатар, оның емшек сүтіндегі концентрациясы, тіпті анасында айтарлықтай жетіспеушілік болса да, тұрақты мөлшерде қалады, сондықтан нәресте зардап шекпейді.

Зерттеулер көрсеткендей, лактацияның алғашқы 6 айында әйелдер сүйек тінінен кальцийдің шамамен 5% жоғалтады.⁷ Осы фонда остеопения – сүйек тінінің минералды тығыздығының төмендеуі және кальций жетіспеушілігінің басқа белгілері пайда болуы мүмкін. Мұндай дамудың алдын алу үшін емізетін ананың рационын кальцийге бай тағамдармен кеңейту және құрамында кальций бар препараттарды қабылдау маңызды.

Ағзадағы кальций жетіспеушілігінің көріністері қандай?

Саусақтар мен бармақтардың ұйып қалуы;
Тіс проблемалары;
Бұлшықеттердегі құрысулар мен жиырылулар;
Тітіркену, әлсіздік, жоғары шаршау;
Зейін мен есте сақтау қабілетінің бұзылуы;
Омыртқаның, жамбастың сүйектері мен буындарындағы ауырсыну;
Терінің құрғауы, шаш пен тырнақтың сынғыштығы.

Тіпті лактация кезінде бұл белгілер айқын болмаса да, кальций жетіспеушілігі болашақта остеопороз сияқты күрделі аурудың дамуына әкелуі мүмкін.⁵

Сондықтан алғашқы белгілер пайда болған кезде дәрігермен кеңескен дұрыс.

Кальций жетіспеушілігін қалай толтыруға болады?

Тамақ - өмірдің кез келген кезеңінде кальцийдің негізгі көзі. Сондықтан емізетін аналар үшін рационға назар аудару өте маңызды - ол толық және теңдестірілген болуы керек. Сүт өнімдері, балық, жемістер, шөптер мен жаңғақтар құрамындағы кальцийдің табиғи "чемпиондары" болып табылады.

Кальцийге бай тағамдар (100 граммға) - бұл:

қатты ірімшіктер — 1000 мг-нан астам;
күнжіт — 1400 мг;
халва — 700-800 мг;
ірімшік және жұмсақ ірімшіктер — 500-ден 700 мг-ға дейін;
майлы балықтар (алабұға, қарақұйрық, треска, скумбрия, лосось, шпрот) — 200-ден 600 мг-ға дейін;
үрме бұршақ — 300 мг;
жаңғақтар — 200-ден 400 мг-ға дейін;
ақжелкен — шамамен 200 мг;
ашытылған сүт өнімдері — 100-ден 200 мг-ға дейін.³

Дегенмен, кейде тек дұрыс тамақтану жеткіліксіз. Сол кезде ағзадағы кальций нормасын арнайы тағамдық қоспалардың көмегімен сақтауға болады.

Лактация кезіндегі кальций препараттары

Емшекпен емізу кезінде әртүрлі кальций препараттарына рұқсат етіледі, олар биожетімділігі мен құрамы бойынша ерекшеленеді. Кальций иондарының көпшілігінде оның құрамында карбонат тұзы бар. Кальцийдің сіңуін және биологиялық әсерінің көрінісін жақсарту үшін препараттың құрамында Д₃ дәрумені болғаны жақсы.

Д₃ дәрумені бар кальций препаратының мысалы - Кальций- Д₃ Никомед. Препарат құрамында карбонат түріндегі 500 мг кальций және 200 МЕ Д₃ дәрумені бар. Препаратты қабылдаудың алдында емізетін әйелдер міндетті түрде дәрігермен кеңесуі керек.

Препарат шайнауға немесе сіңіруге болатын әртүрлі дәмі бар таблетка түрінде келеді. Нұсқауларға сәйкес препарат күніне 2 таблеткадан қабылданады.⁶

Әдебиет

Студеникин В.М., Курбайтаева Э.М. Кальциопениялық күйлер және оларды түзету. Емдеуші дәрігер, 2010, 10: 54-56.
Шилин Д. Е. Жүктілік, лактация және кальций: негізсіз қорқыныш және құжаттық жетістіктер (бірінші басылымның 100 жылдығына)// МС. 2013. №8.
Таранушенко Т.Е., Киселева Н.Г. Балалардағы кальций тапшылығының алдын алу. РМЖ. Медициналық шолу. 2020;4(8):511-517.
Громова О.А., Торшин И.Ю., Пронин А.В., Гришина Т.Р., Семенов В.А. Кальцийдің терінің, шаштың және тырнақтың саулығы үшін маңызы және оны тұтынуды ұтымды түзету мәселелері. РМЖ №24. 04.11.2014.
Жерносек В.Ф., Дюбкова Т.П. Балалар мен жасөспірімдердің кальций тапшылығы, остеопороз және оларды түзету. Медициналық панорама
Кальций-Д₃ Никомед препаратын медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулық.
Шилин Д. Е. Жүктілік, лактация және кальций: негізсіз қорқыныш және дәлелденген жетістіктер (бірінші басылымның 100 жылдығына). Медициналық кеңес. 2013.